Cao Bằng định hình sản phẩm du lịch từ góc nhìn thị trường

Đoàn Famtrip Hiệp hội Du lịch Hà Nội – Captour DMCs Club vừa có chuyến khảo sát sản phẩm du lịch Cao Bằng theo chủ đề “Từ làng nghề miền Đông đến miền Tây Cao Bằng – Hành trình kết nối cảnh quan, văn hóa và cộng đồng”. Từ các làng nghề truyền thống, các danh thắng như thác Bản Giốc, thung lũng Ngọc Côn... cho đến những không gian văn hóa cộng đồng, chuyến đi đã giúp các doanh nghiệp lữ hành có cái nhìn trực tiếp về tiềm năng du lịch của Cao Bằng.

Qua khảo sát thực tế, nhiều ý kiến cho rằng vấn đề cốt lõi hiện nay không nằm ở việc thiếu tài nguyên mà là ở cách tổ chức, kết nối và nâng chất những giá trị sẵn có thành sản phẩm hoàn chỉnh.

Giữ nghề truyền thống gắn với tổ chức không gian trải nghiệm

Tại các xã Quảng Uyên, Hạnh Phúc, các doanh nghiệp lữ hành trực tiếp tìm hiểu nghề làm hương Phja Thắp, làm giấy bản Dìa Trên, nghề rèn Phúc Sen và làm ngói Lũng Rì. Theo đánh giá, đây là nền tảng để hình thành nhóm sản phẩm chuyên biệt, kết hợp trải nghiệm thủ công, ẩm thực và không gian làng bản.

Bà Thái Thị Thanh Lan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Chủ tịch Câu lạc bộ Du lịch Thủ đô, nhận định các làng nghề là những di sản quý, song để trở thành sản phẩm du lịch, việc bảo tồn nghề cần đi đôi với phương thức tổ chức khai thác phù hợp.

Cụ thể, theo bà Lan, làng giấy Dìa Trên có triển vọng phát triển sản phẩm trải nghiệm nhưng cần tiếp tục hoàn thiện không gian đón khách. Tại làng nghề Phúc Sen, Pác Rằng, khu vực sản xuất cần được bố trí hợp lý để vừa giữ nét đặc trưng, vừa thuận tiện cho du khách quan sát quy trình làm nghề. Với làng ngói Lũng Rì, cần chú trọng vệ sinh môi trường, sắp xếp không gian và từng bước quy hoạch điểm đến đồng bộ hơn.

Tuy nhiên, các làng nghề cũng nên lưu ý về tính mùa vụ, bởi không phải thời điểm nào du khách cũng có thể trải nghiệm đầy đủ hoạt động sản xuất. Vì vậy, cần nghiên cứu phương án tổ chức để các làng nghề duy trì phục vụ khách quanh năm.

Bên cạnh đó là xây dựng mức phí trải nghiệm hợp lý, đầu tư nhà vệ sinh đạt yêu cầu phục vụ khách quốc tế, bố trí thùng rác phù hợp và nâng cao chất lượng vệ sinh môi trường. Đây là những yếu tố tưởng nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận của du khách.

Kết nối điểm đến, hoàn thiện dịch vụ

Qua hành trình khảo sát, các doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến cảnh đẹp hay câu chuyện văn hóa mà còn chú trọng chất lượng của từng điểm “chạm” trong hành trình và khả năng kết nối thành các tuyến sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách. 

Theo đó, cảnh quan đẹp cần đi cùng hệ thống đường sá thuận tiện, biển chỉ dẫn rõ ràng, điểm dừng chân an toàn, sạch sẽ. Thái độ niềm nở, thân thiện, chủ động hỗ trợ của người làm dịch vụ cũng góp phần tạo ấn tượng với du khách.

Đối với các điểm ngắm cảnh, ngoài sở hữu vị trí đẹp, không gian cần được đầu tư, tổ chức theo hướng chuyên nghiệp, bảo đảm an toàn, vệ sinh và phù hợp khả năng phục vụ khách quốc tế.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, thác Bản Giốc và động Ngườm Ngao có thể tạo thành tuyến lõi về di sản – cảnh quan. Ngọc Côn, núi Mắt Thần, đèo Khau Cốc Chà có dư địa phát triển các trải nghiệm ngoài trời, nhiếp ảnh, điểm ngắm cảnh; trong khi những không gian giao thương, văn hóa bản địa có thể bổ sung chiều sâu cho hành trình. Các nhóm sản phẩm này được chương trình Famtrip định hướng theo từng phân khúc khách và khả năng đóng gói khác nhau.

Đáng chú ý, khu vực Bản Giốc cần tăng cường thông tin về cơ sở lưu trú và sự kết nối giữa các dịch vụ để doanh nghiệp lữ hành thuận lợi hơn khi xây dựng chương trình. Cảnh quan dọc sông Quây Sơn có thể trở thành những điểm “chạm” bổ sung nếu được tổ chức và khai thác phù hợp.

Tại núi Mắt Thần, việc tổ chức đường xuống và không gian dịch vụ cần được quy hoạch cụ thể hơn nhằm hạn chế tính tự phát, đồng thời khai thác tốt giá trị cảnh quan. Bên cạnh đó, tỉnh cần quan tâm nghiên cứu chính sách hỗ trợ người dân phát triển lưu trú tại những khu vực có tiềm năng, tạo điều kiện để du khách ở lại lâu hơn và cộng đồng trực tiếp hưởng lợi từ du lịch.

Kể câu chuyện văn hóa, hướng tới sinh kế bền vững

PGS.TS Đỗ Hải Yến, Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Công nghiệp Hà Nội, cho rằng phát triển du lịch làng nghề cần sự phối hợp của nhiều bên, gồm cơ quan quản lý, giới khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là đón khách mà phải tạo ra sinh kế bền vững cho người dân.

Theo PGS.TS Đỗ Hải Yến, sản phẩm làng nghề cần được tổ chức bài bản hơn, trong đó du khách không nên chỉ đến, xem và mua hàng mà cần được dẫn dắt bằng một câu chuyện xuyên suốt.

Mỗi làng nghề cần kể câu chuyện văn hóa của riêng mình. Với làng nghề rèn, có thể bố trí người thuyết minh đồng hành ngay từ đầu hành trình để du khách hiểu về nghề, con người và giá trị văn hóa trước khi bước vào không gian sản xuất. Cách trưng bày sản phẩm cũng cần được đầu tư, tạo điểm nhấn để sản phẩm không chỉ “có mặt” mà thật sự có câu chuyện và sự khác biệt.

Những ý kiến từ doanh nghiệp lữ hành qua hành trình khảo sát cho thấy dư địa phát triển du lịch Cao Bằng còn rất lớn. Song, để chuyển hóa thành giá trị thực tế, cần tiếp tục hoàn thiện cách tổ chức và khai thác tại từng điểm đến. Đây cũng là cơ sở để các đơn vị quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cùng nhìn nhận rõ hơn những điều kiện cần thiết nhằm hình thành sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường.